Een kwestie van vorm en functie: vrijstaand bad of inbouwbad
Het is een klassieke scène in veel westerns: een cowboy zit in een houten tobbe gevuld met zeepsop en trekt zijn hoed wat dieper over zijn gezicht, terwijl iemand ijverig warm water bijgiet.
Dat is iets uit lang vervlogen tijden, zegt u? Toch was dit type vrijstaand bad in een niet zo ver verleden overal heel gewoon. Het inbouwbad met een kraan en afvoer werd pas in de jaren 60 een algemene standaard in onze woningen. Inmiddels maakt het bad evengoed deel uit van een goed uitgeruste badkamer als de douche en de lavabo. Tegelijkertijd beleeft het vrijstaande bad een renaissance. Natuurlijk niet langer in de vorm van een houten tobbe die met emmers wordt gevuld, maar vaak als luxueus designelement met alle denkbare comfort.
In dit artikel vergelijken wij de twee varianten: het vrijstaand bad en het inbouwbad. Wat zijn de voor- en nadelen, welk model is geschikt voor welke badkamer en hoe ingewikkeld is de installatie? Laat ons beginnen met het eenvoudigste.
Vrijstaand bad en inbouwbad: wat is het verschil?
Deze vraag is niet zo overbodig als ze in eerste instantie klinkt. Natuurlijk, het ene model staat vrij en het andere is vast tegen de wand geïnstalleerd. Maar als badkamerprofessionals willen wij graag wat dieper ingaan op de details.
Wanneer uw inbouwbad wordt geleverd, ontvangt u ook een heleboel toebehoren: voeten of een baddrager om de kuip op te zetten en waterpas te stellen, een badprofielband om waterophoping en geluidsoverdracht te voorkomen en natuurlijk siliconen om de randen van het bad af te dichten. Hopelijk heeft de tegelzetter eraan gedacht om een aantal tegels opzij te leggen, want als de constructie klaar is, moet deze nog worden bekleed.
Een inbouwbad staat meestal in een hoek van de badkamer. Twee zijden staan tegen een wand, met de douchecabine vaak tegen de tweede korte zijde, waardoor één lange zijde vrij blijft.
Een vrijstaand bad wordt grotendeels gebruiksklaar geleverd. Steek de stop in, haal de tuinslang erbij en u kunt de kuip direct vullen voor een frisse wasbeurt. In de badkamer hoeft u de vrijstaande variant alleen maar op de juiste plek te plaatsen, op de vloer te verankeren en op de watertoevoer en -afvoer aan te sluiten. Er zijn geen tijdrovende montagewerkzaamheden vereist en er moeten geen lange voegen worden afgedicht.
Hierdoor kunt u de positie van het vrijstaande model in de ruimte bijna willekeurig kiezen. U kunt het bad als blikvanger in het midden van de badkamer of bij het raam met uitzicht op de natuur plaatsen of het slim integreren als onderdeel van een royale wellnessoase. Afhankelijk van de plaatsing is het bad aan alle vier de zijden toegankelijk.
Vrijstaand bad of inbouwbad: voor- en nadelen
Kort gezegd kunnen vrijstaande baden bijna overal in de badkamer worden geïnstalleerd, het enige waar rekening mee moet worden gehouden, is de wateraansluiting. Inbouwbaden daarentegen moeten tegen de wand worden geplaatst, meestal gebeurt dit zelfs in een soort van nis. Maar dit is niet het enige verschil. In ons overzicht vergelijken wij de belangrijkste aspecten van de twee varianten.
Esthetiek en ontwerp
Vrijstaande baden fungeren als centraal designobject in de badkamer. Ze kunnen een echte blikvanger vormen – denk aan een felrood bad in het midden van een stralend wit interieur – of stijlvol minimalistisch zijn. Maar een vrijstaand model, ongeacht of het klassiek elegant of strak modern is, is een element dat de aandacht trekt van iedereen die uw badkamer gebruikt.
Inbouwbaden zijn op zich minder opvallend. Maar dit betekent niet dat ze niet als eyecatcher kunnen worden gebruikt. Comfortabel gevormde handsteunen, contrasterende kleuren, elegante mengkranen, een ergonomisch aangepast ligvlak: de mogelijkheden zijn talrijk. Er is alleen wat durf voor nodig om van het gewone af te wijken en met een inbouwbad verrassende effecten te creëren.
Flexibiliteit
Vrijstaande baden zijn uiterst flexibel wat betreft plaatsing. Bij het plannen van uw badkamer hoeft u er alleen maar voor te zorgen dat de watertoevoer en -afvoer op de juiste plek zitten. Het maakt niet uit of u uw bad in het midden van de ruimte of wat intiemer uit het zicht wilt installeren.
Inbouwbaden worden om structurele redenen meestal in een hoek geïnstalleerd. Dat betekent dat u niet al te veel opties hebt voor de plaatsing: in de meeste badkamers zijn het er maximaal vier. Dit is dan wel minder flexibel, maar het maakt de planning en inrichting van de badkamer volgens uw wensen eenvoudiger, omdat de wateraansluiting meestal niet ver weg is.
Installatie
Ook al lijkt het niet zo, een vrijstaand bad is heel eenvoudig te installeren. Het wordt op de vloer verankerd en afgedicht en de kranen en afvoer worden aangesloten. Het duurt meestal slechts een paar uur en u bent klaar om uw eerste bad te nemen.
De installatie van een inbouwbad is vaak iets complexer, al is het maar omdat het bad na de montage nog moet worden bekleed. Daarnaast is er nog het afdichtingswerk, dat in geen geval slordig mag zijn. Anders is waterschade onvermijdelijk. Toch zullen deze werkzaamheden voor ervaren vaklui ook niet zo veel tijd in beslag nemen.
Toegankelijkheid
Een vrijstaand bad kan aan alle zijden bereikbaar zijn. Dit is niet alleen visueel indrukwekkend, maar vaak ook een enorm voordeel in het dagelijks gebruik. Bijvoorbeeld op het gebied van toegankelijkheid: in- en uitstappen is veel gemakkelijker en hulp bieden aan mensen met een lichamelijke beperking is eenvoudiger. Of misschien wilt u uw trouwe viervoeter wassen? Blacky en Luna zijn veel gemakkelijker in bad te houden, als baasje en bazinnetje tegelijkertijd op de badrand kunnen zitten.
Een inbouwbad is doorgaans alleen toegankelijk aan één lange zijde. In- en uitstappen wordt zo wat moeilijker. Veel dingen die directe toegang tot het bad vereisen, van het wassen van huisdieren tot waterpret met kinderen, kunnen maar door één persoon worden gedaan. In de meeste gevallen is dat natuurlijk wel voldoende.
Benodigde ruimte
Hier komen wij bij het eerste echte nadeel van een vrijstaand bad: er moet voldoende plaats zijn in uw badkamer om het volledig tot zijn recht te laten komen. Wij raden ten minste 55 cm vrije ruimte aan alle zijden aan. Als deze niet beschikbaar is, ziet een vrijstaand bad er al snel niet langer uit als een uitnodigend wellnesselement, maar eerder als een ingesloten en misplaatste kolos. Over het algemeen geldt: hoe meer ruimte het bad krijgt, hoe indrukwekkender het eruitziet.
Inbouwbaden hebben dan weer relatief weinig plaats nodig: 175 x 75 cm voor een standaard bad in een hoek van de kamer, plus een minimale vrije ruimte van 50 cm aan de toegankelijke lange zijde volstaat. Hier gaat het minder om het visuele effect en meer om intelligent ruimtegebruik.
Legvlak
Er wordt vaak gezegd dat vrijstaande badkuipen geen legvlak hebben voor shampoo, een schrobborstel of tablet (liefst waterdicht). Hoewel dit inderdaad zo is wat het bad zelf betreft, kunnen legvlakken gemakkelijk en op een visueel aantrekkelijke manier worden toegevoegd. Bijvoorbeeld met houten of metalen rekjes die gewoon aan de badrand worden gehangen, of planken die dwars over het bad liggen en vaak zelfs over een handige boekensteun beschikken.
Inbouwbaden hebben meestal een rand die breed genoeg is om de fles badschuim op te plaatsen. Dit is natuurlijk handig, maar brengt ook het risico met zich mee dat er schimmel ontstaat onder flacons die blijven staan. Dus til bij het schoonmaken altijd de eendjes en andere spullen op en veeg deze aan de onderkant af.
Reiniging
Over schoonmaken gesproken: wij horen vaak dat dit bij vrijstaande baden moeilijker zou zijn. Dat willen wij graag tegenspreken: juist omdat u bij een vrijstaand bad toegang hebt tot het hele badoppervlak, is het net bijzonder gemakkelijk.
Na het baden volstaat het om de kuip gewoon af te vegen met een handdoek. Voor een intensieve reiniging worden een reinigingsspray en een vochtige doek aanbevolen. Alleen vrijstaande baden op poten kunnen iets ingewikkelder zijn. De enige manier om het gedeelte onder het bad te bereiken, is door te bukken en/of een flexibele mop te gebruiken.
Inbouwbaden zijn natuurlijk even gemakkelijk schoon te maken. Ook hier is het raadzaam om na het baden vocht met een handdoek te verwijderen en om voor een grondige beurt reinigingsmiddel en een doek te gebruiken. Controleer zeker regelmatig of alle siliconenvoegen intact zijn. Want als er water achter het bad loopt, ontstaat al snel schimmelschade die u niet zomaar kunt wegpoetsen.
Wellness
Eigenlijk brengt elk bad meer wellness in het dagelijks leven. Ga in het water liggen en merk hoe de warmte uw spieren ontspant. Voel de gewichtloosheid en het zachte gekriebel van het schuim. Geniet van de stilte en kom helemaal tot rust.
Zowel een vrijstaande bad als een inbouwbad bieden u hetzelfde effect. Comfortfuncties zoals een bubbelende whirlpool of krachtige massagestralen vindt u bij beide varianten. Het heeft dus weinig zin om ze voor dit thema tegen elkaar af te wegen. Alleen welk badtype u bent, maakt misschien een verschil. Want sommige mensen houden ervan om als een koning of koningin in het midden van de kamer met zicht op hun hele omgeving te relaxen, terwijl ze hun armen nonchalant over de badrand laten hangen. In dat geval is een vrijstaand bad natuurlijk de eerste keuze. Anderen daarentegen willen liever de knusse afzondering die een ingebouwd model biedt. Zich even verstoppen voor de rest van de wereld, de veiligheid van de muren voelen en genieten van geborgenheid: hiervoor is een inbouwbad ideaal.
Prijs
Het tweede nadeel van het vrijstaande bad is de prijs. Deze variant is over het algemeen duurder dan zijn ingebouwde tegenhanger. Instapmodellen zijn verkrijgbaar vanaf € 500, met een gemiddelde prijs van circa € 2.000, terwijl de prijs van luxemodellen nog veel hoger kan zijn. Inbouwbaden zijn soms te vinden voor € 150 in uitverkoop, gemiddeld kosten ze € 500 tot 1.000. Bij premium modellen loopt de prijs op tot € 3.000 en meer. Voor zowel inbouw- als vrijstaande baden komen daar natuurlijk de kosten voor montage en installatie bij. Deze kunnen sterk variëren, afhankelijk van de complexiteit en de benodigde aanpassingswerkzaamheden.
Maar wat als uw badkamer niet groot genoeg is voor een vrijstaand bad, maar wel voor iets meer dan een inbouwbad? Als een vrijstaand model alleen maar een donkere hoek zou opleveren, maar u toch iets ongewoons wilt? Dan hebben wij een idee voor u.
Het alternatief: halfvrijstaande baden en hoekbaden
In tegenstelling tot vrijstaande baden worden halfvrijstaande varianten tegen een wand geïnstalleerd, maar slechts met één zijde. Dit is meestal een van de lange zijden, hoewel er ook modellen zijn waarbij een korte zijde op de wand aansluit. Tegelijkertijd, en in tegenstelling tot inbouwbaden, hoeft een halfvrijstaande uitvoering niet altijd te worden bekleed. Veel modellen zijn zo ontworpen, dat ze gewoon als een vrijstaand bad kunnen worden geplaatst.
Dit geeft u in zekere zin het beste van twee werelden: de ruimtebesparende functionaliteit van het inbouwbad en de designmogelijkheden van het vrijstaande bad. Het effect is natuurlijk niet helemaal hetzelfde – een kuip die volledig vrij in de ruimte staat, maakt altijd nog meer indruk – maar een halfvrijstaand bad is wel opvallender dan een conventioneel ingebouwd model. En dan zijn er nog de hoekbaden. Ook deze modellen worden meestal gebruiksklaar geleverd en hebben dus geen extra bekleding nodig. Maar ze moeten wel altijd – zoals de naam al laat vermoeden – in de hoek van de badkamer worden geïnstalleerd.
Dit maakt ze bijzonder geschikt voor middelgrote badkamers waarin een vrijstaand bad niet echt tot zijn recht zou komen, maar toch voldoende ruimte is om voor buitengewoon badplezier en een wellnessfactor te zorgen. Hoekbaden zijn namelijk vaak ruimer dan een vrijstaand model. Soms doen ze denken aan een whirlpool in de spa (sommige modellen hebben zelfs deze functie) en bieden ze genoeg plaats voor twee personen.
De kleinste hoekmodellen kunnen ook in kleine ruimtes worden geïnstalleerd. Ze zijn ideaal als zitbad en vormen een slim alternatief voor iedereen met een compacte badkamer die zichzelf het plezier van een ontspannend bad niet wil ontzeggen.
Hoekbaden zijn namelijk vaak ruimer dan een vrijstaand model. Soms doen ze denken aan een whirlpool in de spa (sommige modellen hebben zelfs deze functie) en bieden ze genoeg plaats voor twee personen.
Laat u inspireren door droombadkamers
Waar u bij elk bad op moet letten
Tot slot geven wij graag enkele tips om u te helpen bij het kiezen van een bad en om uw badkamerontwerp compleet te maken. De volgende aandachtspunten zijn belangrijk:
Een professionele planning
Een nieuw bad installeren is geen klusje voor het weekend. Meestal wordt daarbij de hele badkamer gerenoveerd of maakt het deel uit van een volledig nieuwbouwproject. Daarom moet u tijdig goed nadenken over hoe uw badkamer er moet uitzien en vooral waar u uw bad wilt plaatsen. Want als de leidingen er eenmaal liggen, kunt u daar niet veel meer aan veranderen.
Uw persoonlijke badmodel
Het hoeft niet altijd witte keramiek te zijn en vooral bij vrijstaande baden zijn de opties bijna eindeloos. U vindt modellen in speelse en ovale, dominante en hoekige of zelfs asymmetrische en ongewone vormen. Wilt u het minimalistisch of lieve sierlijk en een tikkeltje retro? Kiest u voor een Scandinavisch interieur of eerder voor een oriëntaalse sfeer? Uw bad zal wellicht jarenlang blijven staan, neem dus gerust de tijd om een goede keuze te maken.
Mengkranen van hoge kwaliteit
Mengkranen zijn niet alleen een belangrijke designfactor in uw badkamer, de kwaliteit ervan kan u ook behoeden voor onaangename verrassingen. Want mechanische onderdelen, zoals een badthermostaat, worden dagelijks belast en verslijten. Als hiervoor goedkope materialen worden gebruikt, zult u sneller met lekken worden geconfronteerd en dus ook met watervlekken, schimmel en zelfs schade aan de wanden en vloeren.
Mengkranen van eersteklas kwaliteit besparen u dergelijke problemen en bieden u talrijke andere voordelen, zoals de krasbestendige afwerking met het gepatenteerde PVD-proces of de waterbesparende AirPower-technologie.
Uw volgende stap: onze Inspirator Tool voor de badkamer
Een korte samenvatting: er zijn vrijstaande baden en inbouwbaden. Beide varianten zijn perfect voor ontspannende momenten en vormen een meerwaarde in uw badkamer. Met vrijstaande modellen kunt u wel boeiendere designideeën voor uw privéspa realiseren. Maar om een dergelijk bad echt tot zijn recht te laten komen, hebt u vooral ruimte nodig. Daarom is het niet voor elke badkamer een goede keuze.
Weinig ruimte betekent echter niet dat u toegevingen hoeft te doen op het gebied van comfort, inspirerende sfeer of uw droominterieur. Integendeel, met de juiste expertise wordt zelfs de kleinste badkamer een persoonlijke wellnessoase.
De meest gestelde vragen over vrijstaande baden en inbouwbaden
Visuele impact: met vrijstaande baden kunnen uiteenlopende designideeën worden uitgevoerd en ze vormen een indrukwekkende blikvanger in elke badkamer.
Flexibiliteit: een vrijstaand bad kan bijna overal in de ruimte worden geplaatst. Als centraal element in het midden van de kamer, op de plek met het beste uitzicht of praktisch naast de saunadeur voor een verfrissend ijsbad.
Toegankelijkheid: een vrijstaand bad is aan alle vier de zijden bereikbaar en garandeert zo maximale toegankelijkheid.
De mogelijke nadelen van een vrijstaand bad zijn:
- Benodigde ruimte: vrijstaande baden komen pas echt tot hun recht in grote badkamers. Wij raden een minimale vrije ruimte van 55 cm aan alle vier de zijden aan.
De prijs: in vergelijking met een inbouwbad zijn vrijstaande modellen meestal duurder in aankoop. Ook de mengkranen kosten vaak meer.
Een grondige planning is essentieel bij de installatie van een vrijstaand bad, want als de leidingen er eenmaal liggen, is het een dure en arbeidsintensieve klus om ze te verplaatsen. Natuurlijk moet u ook goed nadenken over hoe uw droombad er moet uitzien. Er zijn enorm veel mogelijkheden voor de stijl en het design.
Die zijn er. Halfvrijstaande baden zijn slechts aan één zijde met de wand verbonden. Dit betekent dat ze ook geschikt zijn voor kleinere ruimtes en tegelijkertijd veel boeiende mogelijkheden bieden voor de inrichting van uw badkamer.
Ook een hoekbad kan een optie zijn. Royaal, zoals een whirlpool in de spa van een hotel, of compact en praktisch als zitbad in een kleine badkamer.
De eenvoudigste manier om dit te doen is virtueel. Ga naar onze hansgrohe Inspirator Tool, voer de afmetingen van de ruimte in en u kunt aan de slag. Kleuren, tegels en natuurlijk het bad kunnen vrij worden gekozen en geplaatst. Daarna verwijzen wij u met plezier door naar een gespecialiseerd bedrijf bij u in de buurt om uw ontwerp uit te voeren.